BDS’nin gücü: 2026’nın ilk yarısında yarattığımız etki

BDS’nin 2026’nın ilk yarısında elde ettiği etkilerden bazı örnekler sunuyoruz: Bunlar stratejik biçimde örgütlenmenin ve topluca hareket etmenin İsrail’in soykırımını sona erdirerek yerleşimci-sömürgeci apartheid rejimini tasfiye etmeye bizi yaklaştırabileceğinin kanıtıdır.

Gazze’de 2,3 milyon Filistinliye karşı süregelen soykırım nedeniyle duyulan tarifsiz kedere rağmen kolektif mücadelemiz meyvelerini vermeye başladı. Filistin halkının mucizevi sumud’u ve halk direnişi, sürdürdüğünüz dayanışmayla birleşerek İsrail’in yerleşimci-sömürgeci apartheid rejimini 78 yıllık tarihinin en derin izolasyonuna sürükledi.

Burada BDS’nin işe yaradığına dair somut kanıtları gözlemliyoruz. Yaklaşık 130 ülkede faal olan hareketimiz politikaları etkili biçimde değiştirirken suç ortağı şirketlere de ağır bedeller ödetiyor ve sonuçta adaleti getirecek uluslararası baskıyı inşa ediyor.

Son dönemdeki yaptırım, yatırımların geri çekilmesi ve boykot dalgasının etkileri insanların vicdanları bir soykırıma ortak olmayı reddettiğinde neler olabileceğini gösteriyor. İspanya ve Belçika’dan Endonezya ve Kaliforniya’ya, akademik çevrelerden kültürel kurumlara, sendikalardan belediye meclislerine ve ötesine kadar uyguladığımız baskının somut sonuçlarını görebiliyoruz.

Aşağıda BDS’nin 2026’nın ilk yarısında elde ettiği etkilerden bazı örnekler sunuyoruz: Bunlar stratejik biçimde örgütlenmenin ve topluca hareket etmenin İsrail’in soykırımını sona erdirerek yerleşimci-sömürgeci apartheid rejimini tasfiye etmeye bizi yaklaştırabileceğinin kanıtıdır.

1) BM, uluslararası ve bölgesel kuruluşlar:

• İtalya’nın Taranto kentindeki devasa Uno Maggio festivalinde on binlerce kişiye konuşan BM Özel Raportörü Francesca Albanese, BDS’yi yalnızca mağdur olarak görülmeyi reddeden Filistin halkının önderlik ettiği “şiddet içermeyen bir hareketin simgesi” olarak nitelendirirken, dünya genelinde insanları İsrail’in vahşet suçlarıyla her türlü suç ortaklığına son verme mücadelesine katılmaya davet etti.
• Gıda hakkı konusunda BM Özel Raportörü Sofia Monsalve Suarez, Dünya Gıda Programı’nın “Gıda Güvenliği ve Beslenme İçin Yapay Zekâ, Dijitalleşme ve Veri Yönetiminden Yararlanma” forumunda Palantir ile işbirliğinin, bu şirketin “silahlı çatışmalardaki” rolü nedeniyle araştırılması çağrısında bulundu.
• BNC (Filistin Ulusal Boykot Komitesi), Cenevre’deki Silah Ticareti Antlaşması (ATT) Çalışma Grubu toplantılarında Kolombiya hükümetinin ortak sponsorluğunda bir yan etkinlik düzenledi ve küresel güneyden ve kuzeyden devlet temsilcilerine çalışma gruplarında önemli katkılar sundu. BNC ilk kez ATT toplantılarında yer almış oldu.

2) Devletler ve yerel yönetimler:

• Belçika, İsrail’e karşı kısmi bir ambargo uygulamaya başladı. İspanya ve Slovenya’yı takip eden Belçika federal hükümeti, Uluslararası Adalet Divanı’nın belirttiği geçici tedbirleri ve “ciddi soykırım riskini” gerekçe göstererek İsrail’e yönelik kısmi askeri ticaret yaptırımlarını yürürlüğe koyan bir Kraliyet Kararnamesini kabul etti.
• Plaza Palestina Libre’de düzenlenen bir basın toplantısıyla 34 “Apartheid’dan Arındırılmış Bölge” ilan edildi. Bu bölgeler ağırlıklı olarak Meksiko City ve ülkenin diğer kesimlerinde bulunuyor.
• New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, BDS karşıtı bir kararnameyi ve kentin IHRA (Uluslararası Holokost Anma İttifakı) politikasını[1] iptal etti; bu, ABD’de ifade özgürlüğü ve sivil haklar konusunda “Filistin istisnasına” karşı çıkmada önemli bir adım oldu.
• Belçika’da Brüksel Başkent Bölgesi’ndeki Anderlecht, Ixelles ve Jette belediyeleri Etik Tedarik Politikalarının (ETP) benimsenmesi yönündeki önergeyi kabul etti.
• Galler’de Rhondda Cynon Taf Meclisi, emeklilik fonu yatırımlarının “savaş suçlarını, insan hakları ihlallerini veya uluslararası hukukun potansiyel ihlalini finanse etmemesi” gerektiğini belirten bir önergeyi kabul ederek Galler Emeklilik Ortaklığı’nın bir dışlama politikası formüle edilmesi ve uygulamaya konmasını hızla tamamlaması çağrısında bulundu.
• İspanya Ulusal Mahkemesi, Sidenor şirketinin İsrail’in soykırımcı ordusuna çelik satışına ilişkin soruşturma kapsamında şirketin tesislerinde arama ve baskın yapılmasını emretti.
• Aktivistlerden gelen yoğun BDS baskısı, Japonya Savunma Bakanlığı’nın İsrail’den insansız hava aracı (drone) tedarikini durdurdu. Aktivistlerin eylemleri arasında protestolar ve 10 günlük açlık grevi de vardı.
• İspanya, İsrail’den büyükelçisini geri çekti. İspanya hükümeti İsrail’in Filistinlilere karşı uluslararası hukuku büyük ölçüde ihlal etmesini protesto etmek için cesur ve ilkeli bir adım attı.
• Endonezya, BDS Endonezya’nın da aralarında bulunduğu sivil toplum koalisyonlarının öncülüğündeki tabana yönelik baskının artması üzerine, Trump’ın sözde “Barış Kurulu” hakkında görüşmeleri erteledi.
• Washington Eyaleti, Eyalet Hazine Dairesi’nin 53 milyon dolar değerindeki Caterpillar tahvillerini satmasının ardından kendi fonlarını İsrail’in suçlarına ortak olan şirketlerden çeken ilk ABD eyaleti oldu.
• Kaliforniya eyaletindeki Richmond şehri belediye meclisi, “ABD’nin askeri yardımına, silah ve askeri kargo transferlerine son verilmesi dâhil” İsrail’e silah ambargosu uygulanmasını açıkça talep eden bir kararı kabul etti.
• BDS Güney Afrika, Güney Afrika’nın soykırımcı İsrail’e kömür ihracatını engelleme kampanyasının bir parçası olarak bu suç ortaklığına son vermenin hukuki temelini ortaya koyan kapsamlı bir rapor yayımladı.
• Venezuela petrolünün ABD dayatmasıyla dolaylı yollardan İsrail’e ihraç edilmesine ilişkin araştırmalar ve ortak çalışmalar Venezuela, Filistin ve petrol savaşları arasındaki bağlantıları ortaya çıkararak dikkatleri büyük ölçüde BDS hareketinin “Hak güçlünün” anlatısına çekti.
• Brüksel İstinaf Mahkemesi, Belçika devletini İsrail’in Gazze’deki soykırımı karşısında hareketsiz kalmakla suçlayan çeşitli Filistin yanlısı STK’lar ve bireylerin davasında lehte karar verdi. Mahkeme, Belçika devletinin özellikle Uluslararası Adalet Divanı’nın Ocak 2024’te soykırım riskini tespit etmesinin ardından İsrail tarafından işlenen suçları önlemek ve durdurmak üzere tüm makul önlemleri zamanında almadığı için kusurlu olduğuna hükmetti.
• Hollanda hükümeti, İsrail’in işgal altındaki Filistin ve Suriye topraklarından gelen ürünlerin ithalatını ve ticaretini yasaklamayı kabul etti. Hollanda başbakanı “Hollanda uluslararası hukuk ihlallerine karşı sesini yükseltmeye devam edecek” dedi.
• Belçika’da bölgesel makamlar, UPS ile gönderilen kargoların denetlenmesini emretti ve İsrail’e yönelik iki paket askeri malzeme tespit edildi.
• Yeni Zelanda Yüksek Mahkemesi, İsrail’in insan hakları ihlallerine karışan şirketlere yaptığı yatırımlar nedeniyle ülkenin emeklilik fonu (NZ Super) aleyhine karar verdi. Bu dünya genelinde devlet ve emeklilik fonları için emsal teşkil ediyor.
• BDS Bologna’nın da aralarında bulunduğu sivil toplum kuruluşları ve aktivistlerin iki yıl süren baskısının ardından Bologna Belediyesi tedarik süreçlerine etik hükümler eklemeyi öngören bir politika kabul etti.
• Kaliforniya eyaletindeki Pasadena kenti silah şirketlerinden, fosil yakıtlardan ve özel hapishanelerden yatırımlarını çekti.
• İnsan hakları savunucuları ve İngiltere Filistin Dayanışma Kampanyası’nın (PSC) baskıları sonucu Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, Londra Polisi ile Palantir arasındaki 50 milyon pound değerindeki bir sözleşmeyi tedarik kurallarının “açık ve ciddi bir ihlali” olduğunu belirterek durdurdu.
• Filistinli insan hakları grupları Avustralya’da önemli bir hukuki zafer kazanarak Savunma Bakanı’nı F-35 savaş uçağı parçaları da dâhil olmak üzere soykırımcı İsrail’e yapılan silah ihracatına ilişkin bilgilere erişim sağlamaya zorladı.
• Aylarca süren toplumsal baskı, tanıklık, örgütlenme ve yatırımların geri çekilmesi talepleri sonucunda California eyaletindeki Sacramento şehri Lockheed Martin’den yatırımlarını çekti ve yatırım politikasında kentin ağır insan hakları ihlalleriyle, silah üretimiyle ve diğer konularla bağlantılı şirketlerden yatırım çekmesini taahhüt eden sosyal sorumluluk dilini benimsedi.
• Illionis’deki Urbana şehri, şehrin İsrail’in soykırımına ortak olan hiçbir şirkete yatırım yapmayacağını öngören etik yatırım politikasını kabul etti.
• Amsterdam Belediyesi, bir Etik Tedarik Politikası benimsenmesi yönündeki önergeyi kabul etti.
• Finlandiya’da Yeşiller Partisi, kendisini Apartheid’dan Arındırılmış Bölge ilan etti. Sol İttifak’ın ardından Yeşiller, Finlandiya parlamentosunda Filistinlilerin öncülük ettiği BDS hareketinin ilkelerine bağlılığını açıklayan ikinci parti oldu.
• İsrail’e gönderilmesi planlanan 27 konteyner askeri sınıf çelik İtalyan makamları tarafından küresel düzeyde yeni bir emsal oluşturacak şekilde engellendi. “No Harbour for Genocide” (Soykırıma Liman Yok) kampanyasının yürüttüğü araştırma ve BDS hareketiyle müttefiklerinin baskıları sayesinde, konteynerler soruşturma sürerken Gioia Tauro ve Cagliari limanlarında alıkonuldu. Bu, deniz taşımacılığı kampanyasında Akdeniz genelindeki BDS ortaklarından uluslararası tepki gören, çığır açan bir başarıydı. Bugüne kadar bu konteynerlerin hiçbiri İsrail’e ulaşmadı. Bu durum, hükümet düzeyinde destek sürmesine rağmen taban hareketliliğinin İsrail’in tedarik zincirini nasıl kesintiye uğratabileceğini gösteriyor.
• İsrail’in en büyük silah üreticisi Elbit Systems’e tonlarca askeri malzeme taşıyan Danimarka bayraklı Danica Violet gemisi, The Ditch’in ve Yeşil Burun Adaları’ndaki haber kuruluşlarının ifşaları ve BDS seferberliği sonucunda rotasını değiştirmek zorunda kaldı.
• Dominik Cumhuriyeti’nde ilk “Apartheid’dan Arınmış Bölge”ler ilan edildi.
• Brezilya’da etik turizm kampanyası başlatıldı ve Bahia’daki hareketler medyanın dikkatini çekerek Itacaré kentinde büyük bir seferberlik yarattı. Savaş suçlularına yönelik vize önlemleri ve soruşturmalar parlamenterler tarafından tartışılıyor.
• Avrupa Hukuki Destek Merkezi (ELSC) ile birlikte, Etik Tedarik Politikası üzerine iki yeni araç seti yayınlandı: bir Operasyonel Kılavuz ve bir de Kampanya Kılavuzu. Bu araç setleri, Avrupa genelinde ve ötesinde belediye kampanyalarında kullanılıyor.
• BDS hareketi; Karayipler, El Salvador, Bosna-Hersek, Danimarka, Hırvatistan, Letonya ve Sırbistan gibi ülkelerde kurulan yeni BDS gruplarıyla birlikte erişim alanını 130 ülkeye çıkardı.

3. Şirketler ve Finans Kurumları:

• İtalyan enerji devi Eni’nin, İsrail’in yasa dışı offshore faaliyetlerinden çekilmesi önemli bir BDS zaferi oldu. Bu, İsrail’in ekonomisine ve güvenliğine verilmiş büyük bir güvensizlik oyuydu ve enerji sektörü için bir emsal oluşturarak İsrail’in düşüşünün gözle görülmesine yardımcı oluyor.
• Eni’nin çekilmesinin ardından, Dana ve Ratio’nun Filistin’in doğal kaynaklarının yağmalamasına yardım etmek üzere tasarlanan konsorsiyumu yeni ortağını ilan etmekte bir kez daha başarısız kaldı ve tekrarlanan gecikmelerle çökme sürecinde.
• BDS ile işbirliği içindeki kurumlar Bask kökenli tren üreticisi CAF’ı İspanya’da mahkemeye verdi.
• Barclays Bankası, BDS ortaklarından gelen baskılar sonucu İsrail hükümet tahvillerine aracılık etmeyi durdurdu. Veriler, Barclays’in Ocak 2024’den bu yana hiçbir İsrail hükümet tahviline aracılık etmediğini gösteriyor. Daha önce Ekim 2023-Ocak 2024 arasında 500 milyon dolarlık tahvile aracılık etmişti. Barclays, İsrail’in tahvillerini satın almaya devam ediyor ve hâlâ İsrail Maliye Bakanlığı için “birincil aracı kurum” listesinde.
• Kuzey İrlanda’daki en büyük McDonald’s işletmecileri vergi öncesi kârlarında büyük düşüş yaşadı.
• İsrailli su şirketi Mekorot, sivil toplum ve BDS aktivistlerinin baskısı ve hukuki usulsüzlükler nedeniyle Şili’den çekildi.
• New York, Brooklyn’deki Park Slope Gıda Kooperatifi İsrail ürünlerini boykot etme kararı aldı.
• 350 Google çalışanı, teknoloji devinin Trump ve ICE’nin korkunç gözaltı-sınır dışı etme makinesiyle işbirliğine karşı bir dilekçe imzaladı.
• Yıllarca süren BDS işçi örgütlenmesinin ardından, çalışanlar arasındaki ifşacılar Google’ın 2024’ten beri en gelişmiş yapay zekâsı Gemini’ı İsrail’in Gazze’deki soykırımını meşrulaştırmak için kullandığını açıkladı.
• ABD merkezli hukuk örgütleri Hapishanelere Karşı (Abolitionist) Hukuk Merkezi, Anayasal Haklar Merkezi ve Teknoloji Adaleti Hukuk; Google yönetimine tarihi bir hesap verebilirlik hamlesiyle şu bildirimde bulundu: “Google’ın İsrail’in Filistinlilere uyguladığı soykırıma yardım etmesi, şirketi ve yönetimini potansiyel hukuki sorumluluğa maruz bırakıyor.”
• All Will Rise Indie oyununun geliştiricisi Speculative Agency, Filistinlilerin Microsoft Xbox’a boykot çağrılarına kulak vererek, İsrail’in Filistinlilere uyguladığı soykırım ve apartheid’ı güçlendiren Microsoft’tan aldığı fonu iade etti.
• Palantir’in İsrail’in Filistinlilere yönelik soykırımına ve ICE şiddetine ortaklığı konusunda aktivistlerin endişelerini dile getirmesinin ardından, NYC Health and Hospitals (New York Şehri Sağlık ve Hastaneler Kurumu) BDS ortaklarının, göçmen hakları aktivistlerinin, sağlık çalışanlarının ve sendikaların sürdürdüğü baskı doğrultusunda, bir Palantir sözleşmesini yenilememeyi taahhüt etti. NYC Health and Hospitals ABD’deki en büyük kamu hastane sistemi ve bu soykırımcı teknoloji şirketiyle ilişkisini kesen ilk büyük hastane ağıdır.
• Brezilya’da Palantir’e karşı BDS kampanyası bir koalisyonun kurulmasıyla başlatıldı; bu koalisyon o zamandan bu yana Palantir’in Brezilya’nın sağlık ve eğitim bakanlıklarıyla sözleşmelerini sorgulayan idari bir süreç başlattı.
• Belçika’da sivil toplumun baskısıyla Argenta Bankası Palantir’den tamamen çekildi; KBC ve Degroof Petercam ise kısmi olarak çekildi.
• Dünya genelindeki BDS aktivistleri FANUC Küresel Eylem Gününe katıldı. ABD’den Japonya’ya, İrlanda’dan Almanya’ya kadar aktivistler, FANUC’un İsrail’in Elbit Systems şirketine robot tedarik etmeye -ve soykırımdaki suç ortaklığına- son vermesi için küresel kamuoyu baskısını arttırdı.
• BDS hareketi, etik turizm için iki yeni araç başlattı. Şu ana kadar 2.900’den fazla turist Airbnb ve Booking.com’u boykot etmeye resmen söz verdi ve çok sayıda ev sahibi Sanctuaries of Peace taahhüdünü imzaladı.
• Dünya genelinde 10’dan fazla şehirdeki aktivistler, Chevron’un yıllık hissedarlar toplantısı öncesinde küresel Chevron Karşıtı Eylem Haftası’na katılarak, şirketin iklim yıkımıyla İsrail apartheid’ı ve soykırımını körüklemedeki rolünü ifşa etmek için protestolar, eğitim etkinlikleri ve pankart asma eylemleri düzenledi.
• Almanya’da ilk kez İsrail Apartheid Haftası (IAW) düzenlendi. Nisan ayında, Almanya genelindeki üniversitelerdeki öğrenci, akademisyen ve Filistin dayanışması kolektifleri, İsrail’in apartheid rejimini ve Alman üniversitelerinin soykırım ve işgale derin ortaklığını ifşa eden IAW etkinlikleri düzenledi.
• BDS hareketi, Haziran ayında Bask kökenli tren üreticisi CAF’a karşı küresel bir eylem haftası çağrısında bulundu. İspanya’da Zaragoza, Barselona, Castejón ve Linares’teki CAF şantiyelerinde protestolar ve barışçıl blokajlar düzenlenirken 160 kuruluş ortak bir kınama bildirisi imzaladı. Fransa’da da aktivistler CAF’ın kendi fabrikalarındaki iş akışını kesintiye uğrattı. Mexico City’de kampanya sokaklara taşındı. İsviçre’den ABD’ye ve Kanada’ya kadar CAF’ın telefon hatları ve gelen kutularını doldurarak şirketin kendi çalışanlarına ulaştıkları bir kampanya düzenlendi. Beasain’deki CAF merkezindeyse şirketin yıllık hissedarlar toplantısıyla aynı saatte bir kitlesel blokaj yapıldı.
• BDS hareketi, Nisan ayında Elbit’e karşı küresel bir eylem haftası çağrısında bulundu. İngiltere’den Romanya’ya, ABD’den Meksika’ya kadar sivil toplum grupları ve aktivistler bu çağrıya yanıt vererek İsrail’in askeri-sanayi kompleksinin bu merkezi direğine yönelik koordine, stratejik ve barışçıl engellemelere öncülük etti.

4) Kurumlar (sendikalar, dini, akademik, kültürel, spor)

Kültürel:

• Dünyanın en büyük canlı müzik etkinliği Eurovision Şarkı Yarışması, PACBI ve ortaklarının yürüttüğü çok yıllı boykot kampanyasının ardından 35 milyon izleyici kaybetti. Etkinlik öncesinde 2.100’den fazla müzisyen ve kültür emekçisi, sanatçılara, yayın kuruluşlarına ve hayranlara, beş ülkenin – İzlanda, İrlanda, Hollanda, Slovenya ve İspanya – ulusal yayın kuruluşlarının soykırımcı İsrail’in katılması yasaklanana kadar Eurovision’a uyguladığı boykota katılmaları çağrısında bulundu. Bu beş Avrupa yayın kuruluşunun eski yarışmacılar ve kazananlar, birçok ülkedeki ulusal seçme finalistleri ve hayranlar tarafından desteklenen boykotları arasında, Eurovision resmi canlı turnesini de iptal etti.
• İspanya’nın bir zamanlar 200.000’den fazla katılımcı çeken en büyük müzik etkinliği Viña Rock festivalinin başlamasına yalnızca 100 gün kala, grupların yaklaşık %25’i programlarını iptal etti, birçok dinleyici de bilet iadesi talep etti. Suça derinden ortak olan özel sermaye şirketi KKR, 2024 yılında otuzu aşkın İspanyol müzik festivalinin yanı sıra Viña Rock’ın da o zamanki sahibi olan Superstruct Entertainment’ı satın almıştı.
• Koyu bir Siyonist olan Zubin Mehta, Netanyahu’nun Filistinlilere karşı politikaları nedeniyle 2026’daki İsrail konserlerini iptal etti.
• Avustralya’da, Filistinli-Avustralyalı yazar Dr. Randa Abdel-Fattah’ın “hassasiyet endişeleri” gerekçesiyle Filistin karşıtı ırkçı bir tavırla programdan çıkarılmasının ardından, Adelaide Yazarlar Haftası 2026 çöktü. Aralarında Yerli yazarların, romancı Zadie Smith’in ve eski Yeni Zelanda Başbakanı Jacinda Ardern’in de bulunduğu 180’den fazla konuşmacı etkinlikten çekildi; yönetmen ve tüm yönetim kurulu, Abdel-Fattah’ın dışlanması nedeniyle istifa etti.
• Aralarında önde gelen isimlerin bulunduğu 100’den fazla Senegalli kültür emekçisi, Senegal Cumhurbaşkanı’na “Gazze’de yaşanan dehşet” nedeniyle soykırımcı İsrail’e yaptırım uygulama konusunda diğer dünya liderlerine katılma çağrısında bulunan bir açık mektup imzaladı.
• Arundhati Roy, jürinin Gazze’de soykırımla karşı karşıya olan Filistinlilerle dayanışma göstermeyi “vicdansızca” reddetmesi üzerine Berlinale film festivalinden (Almanya) çekildi; önde gelen Hollywood yıldızları festivalin süregelen Filistin karşıtı sansürüne son vermesi çağrısında bulundu.
• 850’den fazla İsveçli kültür emekçisi, İsrail’in suça ortak olan kurumlarını boykot etmeye söz verdi.
• PACBI, sanatçı sömürüsünden, kitlesel sınır dışı etme sistemlerinden olduğu gibi İsrail’in apartheid ve soykırımından da kâr elde eden Spotify’a yönelik büyüyen tüketici boykotunu destekledi.
• Kanada’daki Scotiabank, sponsor olduğu etkinliklerin yazarlar tarafından boykot edilmesi ve diğer taban baskıları sonucunda Elbit’ten çekildi.
• Spyglass Medya’nın, İsrail’in soykırımına karşı çıktığı için oyuncu Melissa Barrera’yı Scream 7’den kovmasına yanıt olarak, 35’ten fazla sanat ve hak savunma örgütü dünya çapındaki izleyicilere filmi boykot etme ve Filistinlilerle anlamlı bir dayanışma içinde olma çağrısında bulundu.
• Godspeed You! Black Emperor, Société des arts technologiques (SAT) ve Big Brave dâhil olmak üzere Montreal’den (Kanada) 120’den fazla müzisyen ve müzik kurumu, İsrail apartheid’ına yönelik kültürel boykota katıldı.
• Chevron’u Boykot Et! kampanyasını destekleyen bir koalisyonun baskısı sonucunda, Chevron New Orleans’taki (ABD) French Quarter Festivali sponsorluğundan çıkarıldı. Chevron, soykırımcı ve apartheid’cı İsrail’in başlıca enerji tedarikçisi olması nedeniyle 2022’den bu yana Filistin öncülüğündeki BDS hareketinin hedefinde.
• Venedik Bienali’ne katılan 182 kişi, dünyanın en büyük sanat sergisine Gazze’deki Filistinlilere yönelik soykırımı nedeniyle İsrail’i dışlaması çağrısında bulundu. Bunlar arasında en az 35 ülkeden ulusal pavyon sanatçıları ve küratörleri, ana sergiye davet edilen sanatçılar ve bienal çalışanları yer alıyor. Bienalin açılış haftasında, binlerce protestocu İsrail’in dışlanmasını talep etmek için bir araya geldi. Kampanyanın baskısı ve bu güçlü dayanışma gösterisi, İsrail pavyonunun kapanmasına yol açtı. Bienal jürisi İsrail’i değerlendirmeyi reddetti ve daha sonra istifa etti.
• Üst üste üçüncü yıl, Seret İsrail Film Festivali, halk baskısı ve boykotlar sayesinde Barselona’da yine sinema salonu bulamadı.
• Hayranların yürüttüğü bir boykot kampanyasının ardından, Scream 7’nin ikinci hafta sonu gişe hasılatı %74 düştü — bu, serinin tarihindeki en kötü performans oldu.
• Ünlü yazar Sally Rooney, Amsterdam’daki Lahey Grubu Halk Kongresi’nde yaptığı açık bir konuşmada İsrail’e yönelik kültürel boykota desteğini açıkladı.
• Toronto Film Eleştirmenleri Derneği (TFCA), Yerli oyuncu ve yapımcı Elle-Máijá Tailfeathers’ın Filistin yanlısı kabul konuşmasını sansürlediğinde, derneğin 46 üyesinden 16’sı ve dernek başkanı istifa etti.
• Suç ortağı İsrailli film kurumları ve şirketleriyle çalışmayı reddeden 5.000’den fazla film çalışanından biri olan Javier Bardem, Oscar sahnesinden özgür bir Filistin çağrısında bulundu.
• Artists for Palestine UK, Bloomberg Philanthropies’in İsrail’in yerleşimci-sömürgeci apartheid ve askeri işgal sistemine olan suç ortaklığını ifşa ettikten sonra, 250’den fazla sanatçı İngiliz tiyatrolarının bu suç ortağı vakıfla ilişkilerini sona erdirmesini talep etti.
• 200’den fazla kültür figürü, British Museum’un tarihi sergilerden Filistin’e ilişkin ifadeleri kaldırmasını “tarihsel revizyonizm ve olası silme eylemi” olarak kınadı.
• Çok yıllı bir taban kampanyasının ardından, Kanada’nın edebiyat ödülü Giller Prize, suç ortağı sponsorları Scotiabank, Azrieli Foundation ve Indigo’yu bıraktı.
• Mubi’nin yayın hizmeti, yönetmenlerin öncülük ettiği baskı kampanyasının şirketi suç ortağı Sequoia Capital’den 100 milyon dolar kabul etmesi nedeniyle hedef almasının ardından 200.000’den fazla abone kaybetti. Kampanya ayrıca Mubi’nin bir etik yatırım ve sponsorluk politikası oluşturmasına yol açtı.
• Güney Afrikalı yazar ve Nobel ödüllü J. M. Coetzee, İsrail’in “entelektüel ve sanatsal camialarının” Gazze’deki Filistinlilere yönelik soykırıma ortaklığını gerekçe göstererek Uluslararası Kudüs Yazarlar Festivali’nden çekildi.
• New York’taki yedi tiyatro topluluğu daha PACBI yönergelerini benimsedi. Bu topluluklar, dünya çapında kültürel boykota katılan binden fazla sanat kurumuna katıldı.
• Polonya’daki New Media Week festivali, İsrail’i temsil eden projeleri boykot ettiğini duyurdu.
• Vivid Sydney festivali, 2026 için Airbnb’yi sponsorluktan çıkardı.
• Flow Strike’ın öncülüğünde iki yıl süren BDS baskısının ardından, Helsinki’deki (Finlandiya) Flow Festivali, Filistinli sivil toplumun İsrail devletinin “hibrit etki operasyonlarıyla” bağlantılı kültürel iş birliğinden kaçınma çağrısını desteklediğini ve ortaklıkları değerlendirirken BDS hareketinin öncelikli hedeflerine bağlı kalacağını duyurdu. Flow Strike, yaz 2024’te Superstruct’a ve onun suç ortağı sahibi KKR’a karşı başlatılan ilk BDS kampanyasıydı.

Akademik:

• Amerikan Coğrafyacılar Derneği (AAG), İsrail’in süregelen soykırımına ortak olan şirketlerden fonlarını çekme ve etik bir “Uluslararası Ortaklık Çerçevesi”ne yönelme konusunda önemli ilk adımlar attı.
• Senegal’de Filistin için yeni bir üniversiteler ağı kuruldu ve Senegal hükümetine soykırımcı İsrail ile tüm bağlarını kesmesi çağrısında bulunuldu.
• Amerikan Psikoloji Derneği (APA), itibarsızlaşmış Uluslararası Holokost Anma İttifakı’nın (IHRA) “antisemitizm tanımını” reddeden bir kararı kabul etti.
• Avrupa Kriminoloji Derneği (ESC), yasadışı İsrail yerleşim kurumlarından akademisyenlerin uluslararası hukuka uygun olarak bağlantılarını belirtmelerini zorunlu kılan öneriyi büyük bir çoğunlukla (oy kullananların %62’si) kabul etti.
• Amerikan Tarih Derneği (AHA) ve Modern Dil Derneği (MLA) üyeleri, ABD’deki baskıyı ve İsrail’in ABD destekli Gazze’deki soykırımına karşı çıkan akademik muhalefetin susturulmasını kınayan ortak bir kararı oyların %79’uyla kabul etti.
• Öğrenci ve öğretim üyelerinden gelen BDS baskısının ardından, Meksika’nın en büyük eğitim kurumlarından biri olan Ulusal Antropoloji ve Tarih Okulu (ENAH), kendisini Apartheid’dan Arınmış Bölge ilan etti ve İsrailli kurumlarla hiçbir bağı olmayacağına söz verdi.
• Dünyanın en çok üyeli tarihçiler derneği olan Amerikan Tarih Derneği (AHA) üyeleri, ezici bir çoğunlukla Gazze’de eğitim kurumlarının sistematik yıkımını kınama ve akademik özgürlüğün temel ilkelerini savunma yönünde oy kullandı.
• Britanya Savunma Bakanlığı’na bağlı Kraliyet Savunma Çalışmaları Koleji, İsrail’in Gazze’deki soykırımı nedeniyle önümüzdeki akademik yılda İsrail’in katılımını yasakladı. İngiltere, İsrail’in soykırımına askeri ve istihbari destek sağlamaya ikiyüzlü bir şekilde devam ediyor.
• Kültürel miras kuruluşları Europeana Aggregators’ Forum, Europeana Network Association ve Europeana Foundation’dan oluşan Europeana Girişimi, İsrail hükümeti tarafından desteklenen veya doğrudan bağlantılı miras kurumlarıyla olan ilişkilerini, İsrail’in Gazze’deki soykırımı nedeniyle derhal askıya alacağını duyurdu.
• İngiltere Sosyal Antropologlar Derneği (ASA), suça ortak İsrail akademik ve kültürel kurumlarını boykot etme yönündeki Filistin çağrısını ezici bir çoğunlukla (%78) destekleme kararı aldı.
• 400’den fazla bilim insanı, Avrupa Nükleer Araştırma Örgütü’ne (CERN) “Filistin topraklarının yasa dışı işgaline veya soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar dâhil diğer ciddi uluslararası hukuk ihlallerinin işlenmesine doğrudan veya dolaylı olarak katkıda bulunan” İsrailli kurumlarla işbirliğini sona erdirmesi çağrısında bulundu.
• Almanya genelindeki düzinelerce öğrenci ve akademik grup, Berlin’de düzenlenen Academic Boycott Now! konferansı sırasında Almanya Akademik Boykot Kampanyası’nı (ABC DE) başlatarak, suça ortak olan İsrailli kurumlara yönelik koordine bir akademik boykot kampanyası oluşturdu.
• Akademik boykot kampanyası öylesine büyük bir ivme kazandı ki, İsrail Yenilik, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı, BDS’nin dünya genelindeki kampüslerdeki etkisinin bu muazzam büyümesini anlamaya çalışmak için araştırma bursları açtı.
• İsrail’in Yunanistan büyükelçisi, yoğun baskının ardından, Atina’daki AgriBusiness Forum 2026 programından çıkarıldı.
• İtalya’nın L’Aquila kentindeki Gran Sasso Bilim Enstitüsü (GSSI) Akademik Senatosu, “Gazze ve Batı Şeria’daki sivil halkın zararına işlenen şiddet ve işgale doğrudan veya dolaylı olarak dâhil olan” İsrailli kurumlarla hiçbir kurumsal bağ kurmama sözü veren bir önergeyi kabul etti.
• Gent Üniversitesi (Belçika), Tel Aviv Üniversitesi ile birlikte yürüttüğü Osteonet Proje Konsorsiyumu’ndan resmi olarak ayrıldı.
• Madison Öğrenci Birliği (ABD), Gazze ve Sudan’daki soykırım raporları ve ICE tarafından işlenen istismarlar temelinde, İsrail’in askeri operasyonları için silah üreten şirketlerin hisselerini içeren BlackRock endeks fonlarından çekilme çağrısında bulunan ayrımcılık karşıtı yatırım çekme yasasını kabul etti.
• Sosyalist Öğrenciler ve İşçiler Ağı, 1.000’den fazla kuruluştan oluşan küresel Apartheid’den Arınmış Bölge ağına eklenen Gana’daki en son Apartheid’den Arınmış Bölgeyi duyurdu.

Spor:

• İskoçya’daki Celtic Futbol Kulübü taraftarlarından ve Filistinlilerden gelen büyük tepkinin ardından kulüp İsrail’in soykırımından servet kazanan bir İsrailli drone şirketiyle bağlantısı bulunan suça ortak İsrailli kulüp Makkabi Netanya ile yapılacak transfer anlaşmasından vazgeçtiğini duyurdu. Makkabi Netanya, İsrailli drone şirketi XTEND’e 30 milyon dolar yatırım yapan Aliya Capital Partners’ın mülkiyetinde.
• İsveçli futbol ikonu Hedvig Lindahl, İsrail’in Gazze’deki soykırımında öldürülen Filistinli sporcuları ve FIFA’nın Donald Trump’a verdiği “Barış Ödülünü” gerekçe göstererek Kadınlar Dünya Kupası için FIFA efsaneler takımına katılma davetini reddetti.
• Houston Texans’ta forma giyen Amerikan futbolcusu Azeez Al-Shaair, Pittsburgh Steelers ve New England Patriots maçlarına “Soykırımı Durdurun” yazılı göz altı bandıyla çıktı.
• İrlanda Profesyonel Futbolcular Birliği’nin (PFAI) yaptığı bir ankette üyelerinin ezici çoğunluğunun Erkek Milli Futbol Takımı’nın İsrail’e karşı Uluslar Lig maçlarında oynamasına karşı olduğu ortaya çıktı: Katılımcıların %66’sı maçlar oynanırsa boykot edilmesinden yanaydı, %79’u ise bunun ahlaki gerekçelerle olduğunu belirtti.
• Brüksel’deki Le Camp de Base tırmanış salonu, suç ortağı İsrail takımının katılımı nedeniyle World Climbing Europe yarışmasının ev sahipliğinden çekildi. Tırmanış salonu, İsrail takımının tarafsız bayrak altında yarışmayı reddetmesi sonucu Gençlik Serisi yarışmasına ev sahipliğini reddetti.
• Soykırımcı İsrail’in World Climbing’den dışlanması çağrıları yeni zirvelere ulaştı. Filistin İçin Tırmanışçılar – İspanya ve diğer destekçiler, apartheid’cı İsrail temsilcilerinin 28-31 Mayıs tarihlerinde Madrid Alcobendas’ta düzenlenen World Climbing Serisinden dışlanması çağrısıyla Madrid’de dev bir pankart astı. İspanya genelinde de 120’den fazla kuruluş, İsrail’in uluslararası tırmanış yarışmalarından dışlanmasını talep ediyor.
• Polonya’nın üst liglerinden bir kulüp olan Pogoń Szczecin, Gazze soykırımı nedeniyle suç ortağı İsrail takımı Makkabi Tel Aviv’den gelen bir işbirliği teklifini reddetti. Maccabi Tel Aviv Futbol Kulübü Gazze’de soykırım işleyen İsrailli askerlere defalarca “moral paketleri” göndermiş ve maçlar öncesinde “motivasyon” amacıyla çalışanlarının Gazze’de asker olan görev yaptıklarını gösteren video gösterimleri düzenlemişti.
• Engelli Parkur Yarışı (OCR) Avrupa Şampiyonası, sporcuların soykırımcı İsrail’i temsil etmesine izin vermeme kararı aldı.

Sendikalar:

• İrlanda’da 800.000 üyeyi temsil eden İrlanda Sendikalar Kongresi, kendisini Apartheid’dan Arındırılmış Bölge ilan etti.
• Kanada’da British Columbia eyaleti çapında 40.000’den fazla öğretmeni temsil eden bir sendika olan British Columbia Öğretmenler Federasyonu, BDS’yi destekleyen bir kararı kabul etti. Böylece eyaleti çapında BDS’ye ilk destek kararı alınmış oldu.
• Akdeniz’de yirmiden fazla limandaki liman işçileri, savaşa ve yeniden silahlanmaya karşı grev ve protestolar başlattı. Türkiye’den Fransa’ya işçiler İsrail’in suçlarını mümkün kılan silah, enerji ve diğer malzemelerin taşınmasına ortak olmayı reddederek İsrail’in soykırımına karşı Filistin halkıyla dayanışma mesajı verdi. İşçilerin eylemleri nedeniyle apartheid’cı İsrail’in amiral gemisi taşımacılık şirketi ZIM tarafından işletilen gemilerin bir süre İtalya limanlarına yanaşamadığı bildirildi.
• Kanada Ulusal Çiftçiler Birliği (NFU), Kanada hükümetine, Kanada-İsrail Serbest Ticaret Antlaşması’nı askıya alarak ve İsrail’e karşı kapsamlı iki yönlü bir silah ambargosunu yürürlüğe koyarak İsrail’in Filistin halkına yönelik soykırımına karşı acil eyleme geçme çağrısında bulundu.
• Belçika’da işçiler, bir İsrailli askeri yetkilinin ziyaretini protesto etmek için greve gitti. Belçikalı silah üreticisi FN Herstal’in Liège’deki fabrikasında yaklaşık 650 işçi, İsrail’in Belçika’daki askeri ataşesi Moshe Tetro’nun tesislerine yaptığı ziyareti protesto etmek için iki gün boyunca iş bıraktı.
• Sendikaların ve BDS ortaklarının yürüttüğü soruşturma ve hedefli eylemler taşımacılık devi MSC’nin İsrail’e silah için çelik nakletme girişimlerini ciddi biçimde etkiledi. İtalyan makamları iki ayrı limanda üç sevkiyatı soruşturma amacıyla alıkoyarken İspanya bir geminin yanaşmasına izin vermedi. Yunan liman işçileri sevkiyatlardan birini boşaltmayı reddederken Portekizli bir milletvekili bu konuyu parlamentoda dile getirdi. MSC, bu tür eylemler karşısında rota ve gemi değiştirirken BDS çabalarını Türkiye, Mısır ve Malta’ya genişleterek nakliye rotası boyunca etkili bir koordinasyonla baskıyı en üst düzeye çıkardı.
• İrlanda Sendikalar Kongresi ve Fórsa Sendikası, Avrupa’da Etik Tedarik Politikaları (ETP) kabul eden ilk sendika kuruluşları oldular.
• “Filistin İçin İşyerinde Eylem Günü” sloganı altında İrlanda ve Britanya’da 80’den fazla sendikanın üye olduğu üç büyük sendika federasyonu, Nekbe’nin 78. yıl dönümüyle çakışacak şekilde işyeri eylemlerine destek verdiğini duyurdu.
• 35’den fazla limandan liman işçileri sendikaları İsrail’in Filistinlilere yönelik soykırımına ve apartheid’ına son verilmesi ve Ekim ayında uluslararası bir liman işçileri mücadele günü düzenlenmesi çağrısında bulunan ortak bir bildiri imzaladı.
• İsveç İnşaat Sendikası tarafından bir BDS önergesi kabul edildi.
• Birleşik Otomobil İşçileri (UAW) Tüzük Kongresi’nde delegeler, Haziran 2026’da İsrail tahvillerinden çekilme kararı aldı. Böylece bunu yapan ilk büyük ABD işçi sendikası oldular. Tüzüklerinin 7. maddesinin 2. bölümüne “Hiçbir UAW fonu İsrail tahvillerine yatırılamaz” ifadesini ekleyerek İsrail tahvillerinden tam çekilme yönünde oy kullandılar.
• Kanada’nın 3,3 milyon işçiyi temsil eden merkezi sendika kuruluşu Kanada Emek Kongresi (CLC), ezici bir çoğunlukla apartheid’cı İsrail’in sendika federasyonu Histadrut ile ilişkilerini kesme yönünde oy kullandı. Karar ayrıca Kanada hükümetine İsrail’e iki yönlü bir askeri ambargo uygulaması çağrısında bulundu.

Pinkwashing karşıtı eylemler:

• ABD’de Pittsburgh Pride, Howmet Aerospace’i pride sponsorluğundan resmi olarak çıkardı. Bu şirket özel titanyum parçalar üretip bunları silah üreticisi Lockheed Martin’e satarken Lockheed de bu parçaları İsrail’e satılan ve Filistinlilere karşı, Lübnan’da ve ötesinde kullanılan F-35 savaş uçaklarını üretmek için kullanıyor.
• Avustralya’da Sidney Gay ve Lezbiyen Mardi Gras karnavalı, ana pride etkinliğini BDS’nin hedefindeki Live Nation Entertainment ile olan bağlantılarına yönelik artan eleştirilerin ardından iptal etti.

İnanç:

• ABD’de Presbiteryen Kilisesi 277. Genel Kurulunda Palantir Technologies ve GE Aerospace’ten çekilme konusunda oybirliğiyle karar aldı. Bu mezhep böylelikle bu şirketleri başarıyla yatırım çekme hedefi haline getiren ilk kurum oldu.

---

[1] IHRA’nın antisemitizm tanımına uygun olarak Siyonizm eleştirisinin antisemitizm sayılması ve kamusal söylemden dışlanması kastediliyor.

[BDS Hareketi’nin internet sitesinde 9 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan İngilizce orijinalinden Robin Ege Yetiş tarafından bdsturkiye.org için Türkçeye çevrilmiştir]